Ukraina i Norwegia rozpoczynają nowy wspólny program innowacyjny skoncentrowany na technologii obronnej. Brave-Norway, jak nazwano inicjatywę, otrzyma początkowy budżet w wysokości 20 milionów euro i będzie skierowany do przedsiębiorstw oraz środowisk badawczych w obu krajach. Wszystkie technologie opracowane w ramach programu mają być testowane w Ukrainie.

– To pierwszy dwustronny program grantowy, który realizujemy wspólnie z rządem innego kraju. Brave-Norway jest przykładem tego, jak współpraca międzynarodowa może tworzyć nowe rozwiązania dla wspólnego bezpieczeństwa, mówi ukraiński minister transformacji cyfrowej, Mychajło Fedorow.

Inicjatywę zaprezentowano podczas ceremonii w Kijowie 7 października, na której podpisano protokół ustaleń między ukraińskim Ministerstwem Transformacji Cyfrowej a norweskim Ministerstwem Obrony. Norweską część koordynuje Norweski Instytut Badań Obronnych (Forsvarets forskningsinstitutt, FFI), natomiast po stronie ukraińskiej program prowadzi platforma innowacyjna Brave1.

Według Andreasa Flåma, sekretarza stanu w norweskim Ministerstwie Obrony, wojna w Ukrainie jest przykładem tego, jak szybko mogą zmieniać się potrzeby technologiczne w warunkach walki. Uważa on, że kluczowe jest wspieranie szybkiej innowacji, aby zapewnić Ukrainie przewagę operacyjną.

– Postrzegamy to jako sposób na wzmocnienie odporności i zdolności innowacyjnych Ukrainy, ale także jako szansę na zdobycie nowych kompetencji przez nas samych. Technologie, które powstaną, nie będą dostarczane wyłącznie do Ukrainy, lecz mogą również znaleźć zastosowanie w naszej własnej obronności, mówi Flåm.

Program obejmuje między innymi systemy oparte na sztucznej inteligencji, technologię dronów, obronę cybernetyczną, pociski, obronę powietrzną oraz autonomiczne rozwiązania morskie. Projekty mogą być finansowane dwiema ścieżkami: poprzez hackathony, podczas których konkretne rozwiązania powstają we współpracy między norweskimi i ukraińskimi twórcami technologii, oraz poprzez ukierunkowane konkursy wsparcia innowacji dla przedsiębiorstw i konsorcjów.

Rozwiązania będą testowane za pomocą platformy Test in Ukraine, co zapewnia bezpośrednie połączenie z praktyczną weryfikacją w warunkach polowych. Zarówno FFI, jak i Brave1 uznają ten model za kluczowy dla przyspieszenia rozwoju i identyfikowania rozwiązań o rzeczywistym znaczeniu bojowym.

– Dzięki temu programowi możemy przetestować i ocenić norweską technologię obronną w realnym kontekście operacyjnym. To bezcenne doświadczenie, które wzmacnia kompetencje naszego przemysłu i nauki, mówi Kenneth Ruud, dyrektor FFI.

Brave1 zostało utworzone w 2023 roku i szybko stało się centrum rozwoju zaawansowanych rozwiązań obronnych w Ukrainie. Program Brave-Norway ma rozpocząć swoją pierwszą fazę jeszcze przed końcem roku.