Tony Ring jest przewodniczącym zarządu gminy Karlskoga (środkowa Szwecja). W FSN Perspektiv opisuje wpływ lat rozbrojenia na miasto oraz działania, jakie gmina obecnie podejmuje, by stworzyć warunki do zwiększonego wzrostu po decyzji obronnej z 2020 roku.

50 lat temu firma AB Bofors w Karlskodze zatrudniała ponad 10 000 pracowników, a duma zarówno wśród osób pracujących w przemyśle obronnym, jak i wśród ogółu mieszkańców Karlskogi była wyraźnie odczuwalna. Pod koniec lat 80. XX wieku ogólna sytuacja na świecie spowodowała wyraźny spadek w przemyśle obronnym, a w koncernie Nobel Industrier wraz ze spółką zależną Bofors liczba zatrudnionych zmniejszyła się o kilka tysięcy.

W 1991 roku Nobel Industrier połączyło się z FFV, tworząc wspólną spółkę Swedish Ordnance, co pociągnęło za sobą dalsze działania racjonalizacyjne. Przekształcenia strukturalne przeprowadzone w przemyśle obronnym w latach 90. XX wieku miały poważne konsekwencje dla Karlskogi. Jednym z przykładów jest wyburzenie ponad 1500 mieszkań komunalnych, co stanowi smutny rekord wyburzeń dla szwedzkiej gminy.

Z czasem zmieniło się także nastawienie do przemysłu obronnego, a dawna duma z Boforsu w wielu przypadkach ustąpiła miejsca poczuciu winy i wstydu.

Sytuację dodatkowo pogorszył fakt, że Riksdag uzgodnił dwie decyzje obronne, które oznaczały drastyczne redukcje szwedzkich sił zbrojnych. Na początku XXI wieku dotychczasowa struktura przedsiębiorstwa została podzielona, co w dużym uproszczeniu zaowocowało powstaniem dwóch odrębnych spółek.

BAE Systems Bofors z produktami z zakresu obrony przeciwlotniczej i artylerii oraz SAAB Dynamics z takimi produktami jak granatnik Carl-Gustaf, pocisk kierowany Robot 70 oraz AT4. Codzienność i rzeczywistość przemysłu obronnego oraz gminy Karlskoga były zatem zupełnie inne, jeśli porównać rekordowe lata 70. XX wieku z trudną sytuacją panującą jeszcze niewiele ponad dziesięć lat temu.

Wtedy nastąpił przełom...
Pierwsze oznaki nowego podejścia do znaczenia silniejszej szwedzkiej obrony można było dostrzec już w związku z nielegalną aneksją Krymu przez Rosję. Dla Karlskogi to jednak decyzja obronna z 2020 roku oznaczała ostateczny przełom. Nowe, duże zamówienia dla lokalnego przemysłu obronnego oraz decyzja o ponownym utworzeniu Pułku Artylerii A9 w Kristinehamn (środkowa Szwecja) postawiły przed gminą zupełnie nowe wymagania w zakresie współpracy z biznesem oraz budownictwa mieszkaniowego.

Aby sprostać oczekiwaniom przemysłu, gmina uruchomiła funkcję wsparcia w Karlskodze, która oferuje pomoc w rekrutacji, usługi dla osób przeprowadzających się oraz ma za ogólne zadanie promowanie Karlskogi jako gminy wśród potencjalnych nowych pracowników przemysłu. Gmina intensywnie pracuje także strategicznie nad zagospodarowaniem nowych terenów przemysłowych oraz umożliwieniem nowej zabudowy mieszkaniowej. Do 2025 roku gotowych będzie ponad 800 nowych jednostek mieszkalnych.

Innymi słowy, nie sposób nie zauważyć dynamicznego wzrostu, który charakteryzuje dziś Karlskogę, ale największa różnica widoczna jest w zupełnie innym wymiarze. Duma powróciła! Przemysł obronny mówi o zupełnie innym klimacie, jeśli chodzi o rekrutację nowych pracowników. Dziś świeżo wykształceni inżynierowie sami zgłaszają się do SAAB i BAE, ponieważ chcą uczestniczyć w tworzeniu realnej różnicy, czego nie można było powiedzieć jeszcze kilka lat temu.

Dziś w Karlskodze znów panuje poczucie, że to, co rozwijamy i produkujemy w naszym mieście, naprawdę ma znaczenie i przyczynia się do tego, że Ukraina może bronić się przed brutalną rosyjską inwazją.

Karlskoga wzięła rewanż!
Tony Ring
Przewodniczący zarządu gminy Karlskoga