Duże modele językowe mogą stanowić wsparcie w wojskowym planowaniu taktycznym, jednak technologia ta wciąż ma szereg ograniczeń. Pokazują to badania Szwedzkiej Agencji Badań Obronnych (FOI), przeprowadzone we współpracy ze szwedzkimi oficerami.

Na zlecenie Szwedzkich Sił Zbrojnych (Försvarsmakten) FOI opracowało model językowy dostosowany do zastosowań wojskowych. Narzędzie zostało zaprojektowane do pracy zgodnie z metodyką Planowania pod presją czasu (PUT), stosowaną w wojskowych procesach planistycznych.

Materiał badawczy naukowców opiera się na ankietach, obserwacjach i wywiadach grupowych, a model przetestowano w dwóch badaniach z udziałem łącznie 71 uczestników. Pierwsze przeprowadzono podczas szkolenia oficerów specjalistycznych w Halmstad (południowa Szwecja), natomiast drugie odbyło się w ramach Kursu Taktycznego Wojsk Lądowych w Szkole Walki Lądowej (Markstridsskolan) w Skövde (południowa Szwecja).

Wyniki pokazują, że wielu oficerów miało wysokie oczekiwania wobec narzędzia AI, a według naukowców część z nich się spełniła. Narzędzie okazało się szczególnie przydatne do szybkiego przeszukiwania i podsumowywania dużych ilości tekstu, na przykład rozkazów, podręczników i regulaminów. Kilku uczestników odczuło również, że model mógł pełnić funkcję "tablicy do burzy mózgów" dla pomysłów.

Jednocześnie uczestnicy wskazali na szereg braków. Przykładowo, sformułowanie skutecznych poleceń okazało się trudne, a wielu uznało, że weryfikacja poprawności odpowiedzi modelu zajmuje zbyt dużo czasu. Kolejne ograniczenie dotyczy obsługi informacji geograficznych. Narzędzie miało trudności z analizą map i interpretacją obrazów, co według naukowców zmniejsza jego przydatność w analizach wojskowych.

- Wielu uczestników uznało, że narzędzie AI było niewystarczające jako wsparcie w pracy z mapami, co oczywiście ogranicza zdolność do przeprowadzania analiz związanych z informacją geograficzną. Przyszłe narzędzia AI muszą zatem być zintegrowane z cyfrowym systemem wsparcia dowodzenia, z dostępem do strumieni danych z czujników na polu walki, mówi Zackarias Alenljung, inżynier badawczy w FOI.

FOI ocenia jednak, że modele językowe już dziś mogą być wykorzystywane jako wsparcie w planowaniu taktycznym, szczególnie na wyższych szczeblach dowodzenia, gdzie ilość informacji jest duża. Jednocześnie naukowcy podkreślają, że technologia ta wymaga dalszego rozwoju, szkoleń oraz starannej kontroli ze strony człowieka.

Wskazują również na kwestie bezpieczeństwa. W badaniu wykorzystano komercyjne modele językowe, co wiąże się z ryzykiem związanym z poufnością i bezpieczeństwem danych. Naukowcy podkreślają zatem, że narzędzia AI powinny być traktowane jako uzupełnienie procesu planowania, a nie zastąpienie ludzkiego podejmowania decyzji.