Podpułkownik Andreas Nederberg jest ustępującym dowódcą batalionu w Centrum Medycyny Wojskowej (Försvarsmedicincentrum, FöMedC) i pracuje obecnie w Dowództwie Operacyjnym (Operationsledningen). We wrześniu był zastępcą kierownika ćwiczeń CAMO24, międzynarodowego cywilno-wojskowego ćwiczenia NATO, które odwiedziło kilku ministrów i które testuje przepływy pacjentów w przypadku zdarzeń masowych. W FSN Perspektiv dzieli się swoimi doświadczeniami i wnioskami z tego ćwiczenia.

Współpraca cywilno-wojskowa ma kluczowe znaczenie w zarządzaniu kryzysowym. Tworzy warunki, w których państwo może koordynować swoje zdolności w celu skutecznego reagowania na katastrofy, wsparcia społeczeństwa cywilnego, a także powstrzymywania przeciwnika od próby wywołania zamieszania cywilnego lub wojskowego. Służy również jako element planowania i przygotowań na wypadek, gdyby państwo znalazło się w stanie wojny.

Konflikty niosą ze sobą złożone wyzwania społeczne, które często wykraczają daleko poza pole walki. Nawet jeśli mają miejsce w regionie sąsiednim, w krajach graniczących, będą podważać stabilność, na przykład poprzez fale uchodźców. Wpływa to między innymi na gospodarkę, infrastrukturę i powoduje zakłócenia społeczne. Poprzez wspólne wysiłki obejmujące wiele sektorów społecznych i krajów można przygotować się na te wyzwania. Tworzy to zaufanie i odporność, a także zapobiega rozprzestrzenianiu się zjawisk odwrotnych.

Wstąpienie do NATO jest często opisywane jako „whole-of-a-society approach” (podejście obejmujące całe społeczeństwo), innymi słowy: to Szwecja przystąpiła do NATO, nie tylko Szwedzkie Siły Zbrojne. Jest to szczególnie istotne w kontekście zarządzania dużymi przepływami pacjentów sojuszniczych, na przykład z Finlandii i krajów bałtyckich, którzy mają być przewożeni tranzytem przez Szwecję dalej na zachód Europy. Wymaga to zaangażowania zarówno organów odpowiedzialnych za poszczególne sektory, jak i władz regionalnych, a także sektorów gospodarczych.

W ramach tych działań Szwecja odegrała aktywną rolę w ćwiczeniu NATO Casualty Move (CAMO) 2024, ćwiczeniu sztabowym opartym na scenariuszu, które odbyło się w ośrodku szkolenia dowodzenia Pułku Dowodzenia (Ledningsregementet) w Enköping (środkowa Szwecja) w dniach 9-13 września 2024 roku. Choć Szwedzkie Siły Zbrojne były gospodarzem ćwiczenia, zostało ono zaplanowane i przeprowadzone przez Wielonarodowe Centrum Koordynacji Medycznej Europa (Multinational Medical Coordination Centre, Europe, MMCC-E). Ćwiczenie zgromadziło 100 uczestników szkolenia oraz kierownictwo ćwiczeń liczące kolejnych 50 osób.

Uczestnicy z 16 państw utworzyli narodowe komórki cywilno-wojskowe, aby stawić czoła wyzwaniom przedstawionym w formie „kart do gry”. Rozwiązania zazwyczaj polegały na dokonaniu przeglądu dostępnych procesów i zdolności, wojskowych lub cywilnych, albo na zwróceniu się do krajów sąsiednich. Ponadnarodowa Unia Europejska i międzyrządowe NATO z czasem stały się swego rodzaju tłem dla budowania interoperacyjności cywilno-wojskowej.

CAMO nie jest wydarzeniem odosobnionym, lecz cyklem ćwiczeń, który rozpoczął się w 2020 roku w Niemczech. Od tego czasu gospodarzami były Węgry, Estonia i Szwecja, a w przyszłym roku ćwiczenie zostanie ponownie przeprowadzone w Niemczech. W kwietniu 2024 roku NATO podpisało „Patient Flow Management Guideline” (Wytyczne dotyczące zarządzania przepływem pacjentów), które opisują, co chce się osiągnąć. Cykl ćwiczeń ma na celu budowanie wiedzy, doświadczenia i świadomości na temat tego, jak wspólnie z krajami członkowskimi, Unią Europejską i innymi organizacjami postępować dalej.

W szwedzkiej komórce narodowej podczas CAMO24 uczestniczyli przedstawiciele Szwedzkich Sił Zbrojnych (Wydziału Generała Lekarza, Dowództwa Operacyjnego oraz Sztabu Gwardii Narodowej, Rikshemvärnsstaben). Ponadto brali w niej udział cywilni przedstawiciele Agencji Ochrony Cywilnej i Gotowości (Myndigheten för samhällsskydd och beredskap, MSB), Zarządu Zdrowia i Opieki Społecznej (Socialstyrelsen, SoS) oraz Centrum Medycyny Katastrof (Katastrofmedicinskt centrum). Znajduje się tam doświadczenie w zakresie ewakuacji ukraińskich pacjentów w celu leczenia w Unii Europejskiej, między innymi poprzez nordycką Grupę Svalbard.

Ponieważ Szwecja była gospodarzem ćwiczenia CAMO24, pojawiła się możliwość dodatkowego wykorzystania tej okazji. Pod kierownictwem MSB, wspólnie z SoS i Szwedzkimi Siłami Zbrojnymi, zaplanowano równoległe ćwiczenie w tym samym miejscu: Narodowe Ćwiczenie Seminaryjne (Nationell Seminarieövning, NSÖ). Ćwiczenie zgromadziło 60 szwedzkich uczestników z organów odpowiedzialnych za poszczególne sektory, regionów, urzędów wojewódzkich (länsstyrelser) wraz z obszarami cywilnymi oraz regionów wojskowych. Było to możliwe dzięki dobrym kontaktom zbudowanym między urzędami, a także licznym indywidualnym inicjatywom.

NSÖ służyło jako wsparcie dla szwedzkiej komórki w ramach CAMO24, ale miało również za zadanie zidentyfikować obszary wymagające rozwoju w zakresie zarządzania krajowymi i międzynarodowymi przepływami pacjentów. Podczas przygotowań również Francja uznała to za dobry pomysł i w podobny sposób zgromadziła dodatkowych uczestników łączących się zdalnie z Paryża.

Ćwiczenie zapewniło impulsy do niezbędnego przyszłego planowania obronnego, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów prawnych i kwestii dostępu. Ponadto umożliwiło przegląd zdolności niezbędnych na przyszłość. Poddano również analizie zasady dowodzenia, potrzebę redundancji infrastrukturalnej, ochronę oraz skutki związane z ograniczeniem przepustowości.

Podczas pierwszej ewaluacji ćwiczenia stwierdzono między innymi, że potrzeba więcej wiedzy, obejmującej różne dziedziny, na temat współpracy cywilno-wojskowej i systemów krajowych poszczególnych państw. Dotyczy to również sposobu funkcjonowania NATO i Unii Europejskiej w ramach odpowiednich organizacji. Ustalono również, że ćwiczenie stanowi skuteczne forum do budowania sieci kontaktów, uczenia się i planowania, zarówno wewnątrz krajów, jak i między nimi. Sprzyja ono budowaniu zaufania i wiarygodności na potrzeby przyszłej współpracy.