Patrik Thunholm jest policjantem, oficerem rezerwy i pisarzem. Wcześniej pracował jako analityk w FOI (Szwedzkiej Agencji Badań Obronnych) oraz był szefem szkolenia w unijnej misji w Mali. W FSN Perspektiv opisuje przyszły scenariusz, w którym dezinformacja i ataki dronów wywołują chaos w Szwecji i nadmiernie obciążają zasoby policji.
Bezpieczeństwo wewnętrzne Szwecji jest poważnie zagrożone, a kraj stoi na granicy wojny. Eksplozja fałszywych komunikatów w internecie spolaryzowała społeczeństwo i wywołała silne emocje. Dezinformacja spowodowała gwałtowne zamieszki oraz drastyczny wzrost fałszywych alarmów, co dodatkowo obciąża policję. Równocześnie dochodzi do sabotażu wodociągów, elektrowni i innej infrastruktury krytycznej za pomocą rojów dronów. Ataki te wywołują poważne zakłócenia i szkody, co zwiększa niepokój wśród obywateli. Kryzys pogłębia rozległy cyberatak, który paralizuje systemy płatnicze, telefonię komórkową i transport, prowadząc do chaosu i niepokoju. Obywatele zaczynają wątpić w zdolność społeczeństwa do radzenia sobie z kryzysem, a wielu rozważa wyjazd z kraju.
Ten scenariusz nie jest jedynie dystopią, lecz odzwierciedla realne zagrożenia. Wrogi aktor może wykorzystać dezinformację, ataki dronów, fałszywe alarmy i cyberatak, aby wywołać kryzys społeczny. Wroga potęga mogłaby zainscenizować takie działania jako wstęp do zbrojnej agresji.
Dla takich aktorów nakład byłby niewielki, podczas gdy potencjalny efekt ogromny. Działania te mogłyby ponadto zostać przeprowadzone z wysokim stopniem możliwości zaprzeczenia i bez fizycznego wkroczenia na terytorium Szwecji. Rosyjska strategia sprawowania władzy ilustruje to wyraźnie, koncentrując się na działaniach niemilitarnych, takich jak wojna informacyjna, presja ekonomiczna, dyplomacja i cyberatak. Działania te mają na celu wywołanie niestabilności i dezorientacji, co może otworzyć drogę do użycia środków militarnych, jeśli będzie to konieczne do osiągnięcia celów strategicznych. Działania hybrydowe tego rodzaju podkreślają potrzebę solidnych środków ochrony infrastruktury krytycznej oraz zapewnienia, że między innymi Szwedzka Policja (Polismyndigheten) ma zdolność radzenia sobie z takimi zagrożeniami.
Aby przeciwdziałać dezinformacji i zamieszkom, konieczna jest silna współpraca ze społecznością lokalną oraz stała analiza sytuacji prowadzona przez policję. Wielokulturowe społeczeństwo, z licznymi diasporami, wymaga dwutorowego podejścia obejmującego zarówno kwestie wewnętrzne, jak i zagraniczne. Stało się to widoczne w związku z takimi incydentami jak palenie Koranu oraz kampanie wpływu skierowane przeciwko szwedzkiej służbie socjalnej odpowiedzialnej za opiekę nad dziećmi (LVU). Aby zapewnić zasoby na skuteczne i wytrwałe działania, kluczowa może okazać się współpraca między podmiotami publicznymi, prywatnymi i organizacjami niekomercyjnymi. Odporność społeczeństwa zależy od tego, jak dobrze te podmioty będą w stanie współpracować, aby docierać z dostosowanymi do grup docelowych kontrnarracjami, które mogą działać zapobiegawczo.
Zagrożenie dronami jest już rzeczywistością wymagającą natychmiastowych działań. Stało się to widoczne krótko przed rosyjską inwazją na Ukrainę, gdy duże drony krążyły nad szwedzkimi elektrowniami jądrowymi. Aby przeciwdziałać tego rodzaju zagrożeniu z powietrza, konieczne jest opracowanie technologii zdolnej do zakłócania sygnałów dronów oraz przeszkolenie personelu do reagowania na incydenty z dronami. Ważne są inwestycje w nowe technologie wykrywania i neutralizacji dronów, a także strategie ochrony infrastruktury krytycznej przed potencjalnymi atakami dronów. Kluczowa staje się tutaj współpraca między władzami, instytutami badawczymi i podmiotami prywatnymi w celu rozwinięcia solidnej, ogólnospołecznej zdolności obronnej przed tymi zagrożeniami dronowymi.
Fałszywe alarmy i cyberatak silnie przypominają to, co można było zaobserwować podczas pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. Inwazja ta rozpoczęła się od cyberatak i fali fałszywych alarmów, co znacząco obciążyło ukraińską policję. Podobne incydenty mogą wystąpić także w Szwecji. Biorąc pod uwagę wrogie możliwości, jakie niesie ze sobą sztuczna inteligencja, kluczowe jest rozwinięcie zdolności do szybkiego ustalania autentyczności zgłoszeń alarmowych. Wymaga to inwestycji w technologię weryfikacji alarmów oraz szkolenia personelu w centrach kontaktowych i centrach dowodzenia policji, aby zwiększyć ich świadomość zagrożeń hybrydowych, w tym tego rodzaju modus operandi. Systemy oparte na sztucznej inteligencji mogą być wykorzystywane do analizy danych alarmowych w czasie rzeczywistym, identyfikowania wzorców wskazujących na fałszywe alarmy oraz zapobiegania temu, by tego rodzaju alarmy drenowały zasoby policji. Przygotowując się na fałszywe alarmy i opracowując metody radzenia sobie z nimi, policja może zmniejszyć potencjalne przyszłe obciążenie zasobów. Ponadto istotne jest promowanie kultury stałej gotowości i szkoleń, w ramach której personel jest regularnie trenowany w rozpoznawaniu zagrożeń hybrydowych i reagowaniu na nie.
Aby przeciwdziałać zagrożeniom, które mogą wystąpić przed zbrojną agresją, Szwecja, w tym Szwedzka Policja, musi wzmocnić swoją gotowość. Policja musi rozwinąć zdolność koordynowania działań z innymi organami władzy i organizacjami prywatnymi. Wymaga to solidnych struktur współpracy oraz regularnych ćwiczeń, aby zapewnić skuteczną reakcję. Ponadto kluczowe jest, aby personel policyjny zdawał sobie sprawę z obrazu zagrożenia i swojej roli w takiej sytuacji. Inwestowanie w te działania może kosztować czas i pieniądze, ale jest to niezbędna inwestycja w nasze bezpieczeństwo. Brak przygotowania może prowadzić do większych kosztów w przyszłości.
Patrik Thunholm, policjant, oficer rezerwy i pisarz