Przed stanowiskiem firmy Systematic na targach DALO Industry Days 2026 tłum mówi sam za siebie: francuskie delegacje, japońscy odwiedzający poszukujący oprogramowania dla rynku po drugiej stronie świata oraz nieprzerwany napływ duńskich oficerów, którzy obserwowali rozwój firmy od krajowego dostawcy do jednej z referencyjnych marek w systemach dowodzenia i kontroli NATO.

Wyjazd na targi DALO Industry Days sponsorowany jest przez BAE Systems Bofors

Nikolaj Bramsen, dyrektor generalny duńskiej spółki informatycznej, ma pierwszy rząd widoków na ten rozwój. Dwa lata po tym, jak SitaWare został wybrany jako standard NATO dla oprogramowania do zarządzania walką, redakcja Nordic Defence Sector rozmawiała z nim o tym, co ta wygrana oznaczała od tego czasu oraz o kierunku, w którym firma zamierza się dalej rozwijać.

Dwa lata po uzyskaniu statusu standardu NATO: w jakim stopniu to wyróżnienie wciąż napędza wzrost firmy?

"To kluczowa i silna referencja" mówi Bramsen. "Oczywiście, to również pomogło; część wzrostu, który osiągnęliśmy w minionym roku, opiera się właśnie na tym, że jesteśmy preferowanym rozwiązaniem referencyjnym w NATO." Firma już teraz liczy większość państw członkowskich NATO w gronie swoich klientów, a baza ta, jak mówi Bramsen, nadal się powiększa.

Korzenie Systematic są duńskie: firma zaczynała, tworząc oprogramowanie dla własnych sił zbrojnych. Swój pierwszy kontrakt wojskowy firma zdobyła w 1986 roku, dla Królewskiej Marynarki Wojennej Danii. W kwietniu 2024 roku SitaWare został wybrany przez NATO jako standardowe oprogramowanie dowodzenia i kontroli używane w operacjach lądowych.

Jak przejście na międzynarodową bazę klientów zmieniło sposób, w jaki firma tworzy oprogramowanie?

"Mocno wierzymy w to, co robimy, budując coś, co nazywamy produktem gotowym, dostępnym na rynku (COTS, commercial off-the-shelf)" wyjaśnia. "Tworzymy standardowe rozwiązanie, w które inwestują wszystkie państwa. Kupują udział we współdzielonym planie rozwoju i wspólnej wizji tego, dokąd program się rozwija."

Lokalne integracje wciąż mają miejsce, gdy poszczególne kraje potrzebują specyficznych funkcjonalności, mówi Bramsen, ale trzon systemu wdrożonego w ponad 50 państwach korzystających z platformy pozostaje tym samym rozwiązaniem i tym samym oprogramowaniem. Jego zdaniem taka skala przynosi efekt kumulacji: każdy nowy klient zwiększa inwestycje wspierające współdzielony plan rozwoju i przyspiesza tempo, w jakim nowe funkcjonalności docierają do wszystkich obecnych użytkowników.

Czy pogoń za interoperacyjnością między tak wieloma państwami spowalnia dostawy dla poszczególnych z nich?

Bramsen całkowicie odrzuca tę tezę. "Nie sądzę. Uważam, że to jest właśnie serce tego, co robimy" mówi. "Musimy być w stanie tworzyć ekosystemy. Kiedy jesteś cyfrowym szkieletem dla dużej części komunikacji, planowania i operacji, musisz umożliwić innym firmom współdziałanie z tym systemem."

Interoperacyjność była jednym z głównych tematów targów DALO Industry Days 2026, gdyż europejscy alianci wciąż dążą do coraz ściślejszej współpracy.

Według Bramsena to kluczowy obszar dalszego rozwoju SitaWare. Opisuje to podejście jako dawanie państwom kontroli nad własnym stosem technologicznym, a nie zamykanie ich na jednego dostawcę: "Państwa mogą podłączać swoje własne rozwiązania. Mogą budować ekosystem dostawców na bazie naszych rozwiązań, a jeśli mają moduł, w którym chcą czegoś innego, mogą po prostu podłączyć coś innego."

Siły ukraińskie zbudowały i wdrożyły własne, improwizowane narzędzia dowodzenia i kontroli, często szybciej, niż pozwalają na to tradycyjne procedury zamówień. Jak bezpośrednio te wnioski z pola walki wpływają na plan rozwoju Systematic?

"To zarówno perspektywa technologiczna, jak i związana ze sztuczną inteligencją: budowanie rozwiązania AI teraz, w porównaniu z tym, gdzie byliśmy pięć czy sześć lat temu" mówi. "Wnioski wyciągane z linii frontu w Ukrainie i wbudowywanie ich w nasze oprogramowanie, a także cały nowy zakres technologii obecnych obecnie na polu walki, takich jak pojazdy autonomiczne i drony, naturalnie zmieniły nasz plan rozwoju i sposób, w jaki tworzymy rozwiązania."

Bramsen wyraźnie rozgranicza sytuację państwa aktywnie prowadzącego wojnę od tego, które przygotowuje się na taką możliwość: "Jest różnica między byciem w stanie wojny, gdzie podejmuje się każde ryzyko, bo trzeba wygrać, a przygotowywaniem się do wojny. Musimy to uwzględniać w naszych rozwiązaniach i w sposobie, w jaki z nimi pracujemy."

Autonomiczne podejmowanie decyzji to jedno z najbardziej newralgicznych zagadnień, z jakim obecnie mierzy się branża. Gdzie dzisiaj Systematic stawia granicę między sztuczną inteligencją a kontrolą człowieka?

"Inwestujemy dużo czasu w odpowiedzialny rozwój naszych rozwiązań AI" mówi. "Pokazujemy, jak system myśli, jak dochodzi do wniosków, tak by zawsze można było zrozumieć, w jaki sposób doszedł do danej konkluzji. Nie dochodzi do wniosku, jeśli nie ma na to faktycznie danych. Nie ma halucynacji."

Bramsen otwarcie przyznaje jednak, że granica ta nie jest stała, i że Systematic już teraz przygotowuje się na świat, w którym się ona przesunie.

"Stoimy w obliczu ogromnego zagrożenia ze strony Rosji. Jeśli ona przesuwa granice sposobu działania, musimy być w stanie się do tego adaptować" mówi. "Jeśli wybuchnie wojna, apetyt na ryzyko wzrasta. Nie będzie to Skynet, nie będzie komputera kontrolującego wszystko inne, ale może zakres decyzji podejmowanych z użyciem AI powinien mieć możliwość skalowania w bezpiecznych granicach, wciąż w granicach rozsądku." Przedstawia to jako równowagę, którą firma nie może rozstrzygnąć wyłącznie na zasadach ideologicznych: "Nie możemy podejmować tej decyzji jedynie z perspektywy ideologicznej. Musimy również zaakceptować fakt, że stoimy w obliczu zagrożenia, które nie kieruje się tymi samymi zasadami moralnymi, co my. A to jest świat, w którym żyjemy."

Dlaczego zachowanie człowieka w procesie decyzyjnym jest tak istotne, zarówno taktycznie, jak i jako zasada projektowa?

"W samym sercu tego, co robimy, a właściwie także w sektorze ochrony zdrowia, w grę wchodzi życie ludzkie, gdy tworzymy oprogramowanie" mówi. "Choć zajmujemy się tylko oprogramowaniem, a nie sprzętem, decyzje mają wpływ na życie ludzi i musimy to respektować. Jeśli sztuczna inteligencja przejmuje coraz większą odpowiedzialność, musimy zapewnić, że robi to w sposób minimalizujący ryzyko, że ograniczamy wpływ na życie ludzkie w możliwie największym stopniu. W tym sensie AI może pomóc zmniejszyć ryzyko i ratować życie, nie została wdrożona w celu odwrotnym."

Powtarzającym się motywem wśród ukraińskich wystawców w tym roku była intuicyjność, systemy tak proste, że żołnierz może się ich nauczyć szybko, pod presją. Czy ta sama zasada stoi za pakietem SitaWare firmy Systematic?

"Łatwość użycia każdego systemu jest w samym sercu tego, co robimy" mówi. "Każdy użytkownik musi skupiać się na swoim zadaniu operacyjnym, nie na samym oprogramowaniu. To, co robimy, ma swoją złożoność, kiedy chcemy koordynować operacje wielodomenowe wśród sojuszników NATO. To złożone zadanie, więc pewne części naszego rozwiązania są złożone. Ale sprowadzenie tego do intuicyjnych narzędzi na linii frontu, umożliwiających użytkownikom podejmowanie szybkich i skutecznych decyzji, to właśnie to, co próbujemy projektować."

Stanowisko Systematic na tegorocznych targach pojawiło się dzień po tym, jak firma ogłosiła partnerstwo z Thales, łączące SitaWare z naziemnymi systemami obrony powietrznej francuskiej firmy. Czy ta umowa jest wzorem dla dalszego rozwoju firmy?

"To budowanie na naszej sile, właściwie pomaganie w tworzeniu ekosystemu, w którym można wybrać najlepsze rozwiązania" mówi. "To umożliwia nam efektywne zabezpieczenie Danii, wprowadzając sztuczną inteligencję do planowania i pozycjonowania tego typu systemów, wspólnie z tym, co zapewnia Thales."

Kolejny etap, jak mówi, dotyczy w równej mierze infrastruktury, co oprogramowania: łączenia mocy obliczeniowej na krańcach sieci (edge computing) z większymi centrami danych oraz spajania technologii Systematic z szerszą siecią partnerów firmy.

Patrząc trzy lata w przód, jak będzie wyglądał sukces?

"Niezależnie od tego, czy chodzi o to, że umożliwiamy współpracę między sojusznikami i państwami w ramach NATO i innych krajów, czy o perspektywę technologiczną między różnymi firmami: chodzi o stworzenie systemu, który jest większy niż suma jego części" mówi. "Jeśli będziemy w tym dalej odnosić sukcesy, będziemy nadal się rozwijać w ciągu najbliższych trzech lat."