Więcej oficerów rezerwy musi zostać wyszkolonych, aby obsadzić szwedzką organizację wojenną, stwierdzają Siły Zbrojne Szwecji (Försvarsmakten). W FSN Perspektiv studenci i przedstawiciele Szwedzkiego Akademickiego Towarzystwa Oficerskiego przedstawiają trzy propozycje ułatwienia łączenia szkolenia na oficera rezerwy ze studiami cywilnymi.

Oficerowie rezerwy odgrywają kluczową rolę w szwedzkiej organizacji wojennej, a ich liczba musi wzrosnąć.

Siły Zbrojne Szwecji, za pośrednictwem pułkownika Fredrika Zetterberga, do niedawna komendanta Wyższej Szkoły Wojskowej w Halmstad (Militärhögskolan Halmstad), zbadały kwestię oficerów rezerwy. W obszernym raporcie częściowym nr 3 pt. Ett utvecklat reservofficerssystem för framtiden (Rozwinięty system oficerów rezerwy na przyszłość), opublikowanym w grudniu ubiegłego roku, stwierdza on, że nie mniej niż 148 oficerów rezerwy rocznie musi zostać wyszkolonych od 2024 do 2035 roku, aby osiągnąć docelową liczbę 5000 oficerów rezerwy w organizacji wojennej do 2035 roku.

Zgodnie z rocznym sprawozdaniem Sił Zbrojnych Szwecji za 2023 rok, szkolenia dla oficerów rezerwy liczyły 49 słuchaczy w latach 2022-2023, a 49 osób rozpoczęło szkolenie na oficera rezerwy (ROU) w 2023 roku. Chodzi więc o bardzo znaczące zwiększenie liczby miejsc w ROU, aby osiągnąć wyznaczony cel; w praktyce oznacza to niemal potrojenie liczby słuchaczy w porównaniu z poprzednimi latami.

Jednocześnie panuje szeroka zgoda polityczna co do rozwoju obronności, a głosy podkreślające znaczenie obrony totalnej podnoszą się ze wszystkich stron społeczeństwa.

Mając to na uwadze, rekrutacja powinna przebiegać pełną parą. Wszelkie zbędne przeszkody dla osób chcących zostać oficerami rezerwy powinny zostać usunięte.

Naszym zdaniem w procesie rekrutacji do ROU istnieją jednak poważne problemy. Mimo że niektóre z nich powtarzają się od lat, nadal nie zostały rozwiązane. Poniżej omawiamy trzy z nich i przedstawiamy propozycje natychmiastowych działań.

Po pierwsze: przyspieszyć terminy powiadomień o przyjęciu

W tym roku kadeci ROU stawili się do służby 17 czerwca, po otrzymaniu powiadomień o przyjęciu w połowie maja. Oznacza to, że dopiero na mniej więcej miesiąc przed rozpoczęciem szkolenia dana osoba otrzymuje ostateczną informację, czy będzie mogła je rozpocząć. Tak dzieje się od kilku lat.

Stawia to bardzo wysokie wymagania wobec kadeta. Czy powinien on lub ona zrezygnować z poszukiwania pracy wakacyjnej, ryzykując brak dochodów? Jak taka osoba ma planować kwestie mieszkaniowe, sprawy związane z partnerem czy ze sprzętem?

Osoba dbająca o porządek zapyta wówczas: dlaczego nie wysłać powiadomień o przyjęciu już w lutym lub marcu?

Odpowiedź jest taka, że proces naboru do ROU jest w dużej mierze powiązany z procesem naboru do szkolenia na oficera specjalistę (SOU).

Siły Zbrojne Szwecji muszą jak najszybciej rozwiązać ten problem, na przykład poprzez rozdzielenie procesów ROU i SOU, ewentualnie poprzez utworzenie szybszej ścieżki dla kandydatów do ROU po złożeniu wniosków.

Po drugie: przywrócić szkolenie letnie

Oprócz ROU istnieje również AROU, czyli dostosowane szkolenie na oficera rezerwy (Anpassad reservofficersutbildning). ROU kończy się uzyskaniem stopnia podporucznika, natomiast AROU stopnia sierżanta, czyli oficera specjalisty rezerwy.

Do 2023 roku AROU przez wiele lat prowadzone było w formie dwóch semestrów letnich, co stanowiło dużą korzyść dla osób studiujących cywilnie. Taka osoba nie musiała nawet brać urlopu dziekańskiego.

Po lecie 2023 roku Siły Zbrojne Szwecji zdecydowały się zastąpić szkolenie letnie szkoleniem semestralnym. Nabór w 2024 roku odbywa się w sierpniu, a kadeci szkoleni są przez całą jesień. Taki układ jest oczywiście bardzo niekorzystny dla osób studiujących.

W naszych stowarzyszeniach jest wiele osób, które chcą zostać oficerami rezerwy, lecz rezygnują z tego z powodu obecnego układu szkolenia. Apelujemy do Sił Zbrojnych Szwecji o ponowne wprowadzenie tego szkolenia w 2025 roku.

Po trzecie: prawo do urlopu od studiów

Ukończenie ROU nie daje prawa do urlopu od studiów cywilnych.

Oznacza to, że kadet musi ubiegać się o odroczenie w przypadku przyjęcia na studia cywilne, co jest bardzo powszechną sytuacją. To samo dotyczy osoby, która chce zrobić przerwę w studiach cywilnych, na przykład między studiami licencjackimi a magisterskimi.

Wiele uczelni udziela urlopów dziekańskich, ale zdarzają się wyjątki. Przykładowo, jeden z kadetów studiujących w ramach ROU w latach 2023-2024 otrzymał odmowę wniosku o odroczenie od Królewskiego Instytutu Technologicznego (KTH) w Sztokholmie. Dopiero po długich negocjacjach prowadzonych w licznych wiadomościach e-mail do KTH wniosek został zatwierdzony. Ze względu na tę sytuację kadet poważnie rozważał przerwanie ROU.

Ta niepewność grozi wywołaniem niepotrzebnego niepokoju zarówno u obecnych kadetów, jak i u potencjalnych kandydatów. Istnieje ogromna różnica między posiadaniem prawa do urlopu lub odroczenia a jedynie zazwyczaj otrzymywaniem zgody na taki wniosek.

W tej kwestii ustawodawcy powinni niezwłocznie podjąć niezbędne decyzje.

Podsumowując
Wspólną cechą akademickich towarzystw oficerskich jest to, że zrzeszają one studentów o wojskowym doświadczeniu na uczelniach w całym kraju...