Obszar działalności Materiel Lotniczy i Kosmiczny w Szwedzkiej Agencji Materiałowej Obrony (FMV) ma jasno określone zadanie; Zapewnienie materialnych warunków funkcjonowania Sił Powietrznych na wszystkich poziomach gotowości, przez cały cykl życia i w każdym momencie. Blisko 400 osób realizuje to zadanie, koncentrując się na trzech obszarach: A) zadaniach urzędowych, B) pozyskiwaniu, rozwoju i pracach badawczo-rozwojowych oraz C) dostępności, co nie należy mylić z porządkiem priorytetów.

Choć zadanie to jest w gruncie rzeczy niezmienne w czasie, pogorszenie sytuacji na świecie uwidoczniło powagę tego, jak istotne jest powodzenie naszej pracy. Angielskie określenie sense of urgency (poczucie pilności) trafnie oddaje ten stan rzeczy. Sytuacja krytyczna jest oczywista w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę. Ważne jest jednak, aby postrzegać działania Rosji w szerszym kontekście.

Już w 2007 roku Putin w swoim przemówieniu na Konferencji Monachijskiej dał jasno do zrozumienia, że nie akceptuje obowiązującego, opartego na zasadach ładu światowego, w którym respektowana jest suwerenność wszystkich państw, a siła krajów nie jest wykorzystywana do dominowania nad mniejszymi sąsiadami. Atak na Gruzję w 2008 roku oraz na wschodnią Ukrainę i Krym w 2014 roku można wyjaśnić rosyjskim postrzeganiem ładu światowego. Warto też przypomnieć groźby wobec Szwecji i Finlandii jesienią 2021 roku oraz próby wywołania podziałów w UE, które Rosja podejmowała, wysyłając osobne listy z różnymi żądaniami do europejskich przywódców. Rosyjska wojna napastnicza, którą obecnie obserwujemy w Ukrainie, stanowi część większej konfrontacji między Rosją a Zachodem. Oznacza to, że równolegle z natychmiastowym i istotnym wsparciem dla Ukrainy musimy również przygotowywać się na długotrwały konflikt, a być może nawet wojnę z Rosją.

Aby sprostać temu rozwojowi sytuacji, FMV od 2021 roku znacząco zwiększa zamówienia składane w przemyśle, obejmujące zarówno bieżące dostawy, jak i budowanie zdolności w dłuższej perspektywie. Od 2021 roku roczny wolumen zamówień FMV wzrósł o ponad 150 procent. Równolegle prowadzimy szeroko zakrojone prace nad przygotowaniem FMV do funkcjonowania także w warunkach podwyższonej gotowości i wojny. FMV otrzymała również od rządu zadanie wspierania Ukrainy, zarówno poprzez zamówienia, jak i pomoc w budowie ukraińskiego odpowiednika FMV; są to zadania, którym poświęcamy znaczące siły.

W obszarze Lotnictwo i Kosmos znajdujemy się obecnie w fazie intensywnych dostaw dla Sił Zbrojnych Szwecji. W tym roku dostarczyliśmy między innymi pojazdy ratownicze, pojazdy do przygotowywania samolotów, pojazdy dowodzenia, maszyny do usuwania śniegu i czyszczenia pasów, systemy dowodzenia oraz wiele innego sprzętu bazowego dla lotnictwa. Po stronie lotniczej dostarczyliśmy zmodernizowane śmigłowce oraz nowy samolot szkoleniowy SK 40, a także stworzyliśmy warunki do zrealizowania ponad 34 000 godzin lotów przez Siły Powietrzne i pozostałych klientów. W celu budowania zdolności w dłuższej perspektywie kontynuowany jest rozwój samolotu JAS 39E, a zamówiono również obszerną modernizację wersji JAS 39C/D. Trwają prace nad nowym samolotem dowodzenia S 106, a po stronie uzbrojenia warto odnotować duże zamówienie na amerykański pocisk rakietowy powietrze-powietrze AMRAAM.

Ponadto trwa analiza dotycząca tego, jak w dłuższej perspektywie zabezpieczyć taktyczny transport lotniczy oraz zdolność morską opartą na śmigłowcach, a także planowanie wymiany taktycznych bezzałogowych statków powietrznych (UAV). Dostawy w tych obszarach planowane są głównie na drugą połowę lat dwudziestych XXI wieku. W obszarze kosmicznym planujemy w przyszłości realizować zdolności o zastosowaniach militarnych, przede wszystkim związane z komunikacją, pozycjonowaniem, synchronizacją czasu i pozyskiwaniem danych wywiadowczych. Jednym z priorytetowych obszarów jest budowa obrazu sytuacyjnego przestrzeni kosmicznej, aby wiedzieć, gdzie i kiedy satelity przeciwnika znajdują się nad Szwecją. Jeśli chodzi o przystąpienie Szwecji do NATO, przygotowania w tym zakresie również trwają w FMV.

Mimo pogorszenia sytuacji na świecie i powagi naszej codziennej pracy, z pozytywnym nastawieniem patrzymy na rok 2024. Mam poczucie, że dostarczamy to, czego się od nas oczekuje, i że możemy być jeszcze lepsi w przyszłości. Od ponad roku w FMV trwają prace nad zmianami mającymi na celu zwiększenie efektywności; te działania będą kontynuowane, stopniowo usprawniając naszą działalność. Zwiększamy również wysiłki na rzecz zrozumienia i wdrażania coraz szybszego rozwoju technologicznego, na przykład w obszarze cyfryzacji i sztucznej inteligencji (AI).

Będziemy nadal koncentrować się na dostarczaniu tego, co zostało zamówione, oraz na równoważeniu perspektywy krótko- i długoterminowej. Jako szef obszaru działalności Lotnictwo i Kosmos jestem dumny z tego, co osiągamy. Nasza praca ma realny wpływ na wzmacnianie zdolności obronnych kraju. Naszym najważniejszym czynnikiem sukcesu jest to, że robimy to wspólnie ze wszystkimi częściami FMV, z Siłami Zbrojnymi Szwecji oraz z partnerami z przemysłu i partnerami międzynarodowymi!

Generał brygady Lars Helmrich,
Szef Materiel Lotniczy i Kosmiczny w Szwedzkiej Agencji Materiałowej Obrony (FMV)