Szwecja, Litwa, Norwegia i Finlandia przygotowują wspólny zakup bojowych wozów piechoty Stridsfordon 90. Podczas spotkania w Sztokholmie (Szwecja) w środę premierzy Ulf Kristersson (Umiarkowani) i Gintautas Paluckas potwierdzili, że trwają negocjacje w sprawie skoordynowanego zakupu "kilkuset" pojazdów, a celem jest podpisanie w najbliższym czasie wspólnej deklaracji intencji.
– Nie podjęliśmy jeszcze wszystkich decyzji, ale im szybciej do nich dojdziemy, tym szybciej pojazdy trafią do naszych sił zbrojnych. Rozmawiamy o co najmniej kilkuset pojazdach, powiedział Ulf Kristersson na wspólnej konferencji prasowej w siedzibie rządu Rosenbad po spotkaniu roboczym przy lunchu.
Premier Litwy Gintautas Paluckas podkreślił znaczenie zacieśniania współpracy regionalnej:
– Litwa liczy na wzmocnienie współpracy dwustronnej i regionalnej w takich obszarach jak bezpieczeństwo i obronność.
Kristersson wyjaśnił, że negocjacje dotyczą skoordynowanego zakupu pojazdów CV90 przez Szwecję, Litwę, Finlandię i Norwegię:
– Dzięki skoordynowanemu zakupowi wzmacniamy zdolności obronne w całym regionie Morza Bałtyckiego i pogłębiamy współpracę dwustronną z Litwą. Obecnie opracowujemy wspólną deklarację intencji (Statement of Intent), a Szwecja z niecierpliwością czeka na kolejny krok.
Kontekst strategiczny: litewskie starania o CV90
W ciągu ostatniego roku Litwa podjęła kilka kroków w kierunku zakupu bojowych wozów piechoty Stridsfordon 90 od firmy Hägglunds, aby wyposażyć nimi dwa bataliony zmechanizowane. W październiku 2024 roku litewskie ministerstwo obrony poinformowało, że Rada Obrony wybrała Stridsfordon 90 po tym, jak głównodowodzący siłami zbrojnymi Raimundas Vaikšnoras przedstawił różne warianty zakupu. Ówczesny minister obrony Laurynas Kasčiūnas otrzymał wówczas zadanie rozpoczęcia procesu zakupowego oraz przedstawienia Radzie Obrony, która podejmuje ostateczną decyzję, ofert od lokalnych dostawców.
Ważny krok został podjęty w listopadzie, kiedy Litwa i Szwecja podpisały deklarację intencji dotyczącą pogłębionej współpracy obronnej, obejmującej także możliwość wspólnego zakupu Stridsfordon 90 razem z innymi krajami partnerskimi.
W grudniu 2024 roku obecna minister obrony Litwy Dovilė Šakalienė spotkała się z przedstawicielami Hägglunds, aby omówić szczegóły zakupu. Podkreśliła znaczenie terminowych dostaw oraz długoterminowej współpracy przemysłowej, w ramach której Litwa otrzymałaby miejsce w łańcuchu dostaw. Celem jest osiągnięcie pełnej zdolności operacyjnej dla litewskiej dywizji najpóźniej do 2030 roku.
Ogólnie rzecz biorąc, wypowiedzi poszczególnych krajów na temat ewentualnego wspólnego zakupu były dotąd nieliczne. Robin Häggblom, fiński bloger wojskowy z wieloletnim stażem i starszy doradca w duńskiej firmie analitycznej Risk Intelligence, zauważył na X/Twitterze, że fińskie siły zbrojne mogłyby być może odnieść się do tych informacji:
– Nie twierdzę, że [Fińskie Siły Zbrojne] muszą odpowiadać na każdą plotkę, ale kiedy premierzy Szwecji i Litwy mówią na konferencji prasowej, że dokument obejmujący setki pojazdów CV90, w tym udział Finlandii, ma zostać podpisany w ciągu kilku tygodni, to może warto byłoby coś powiedzieć. Owszem, to jeszcze nie ostateczne zamówienie, ale zwykle nie wydajemy deklaracji zainteresowania tylko po to, by wesprzeć fiński przemysł papierniczy, napisał Häggblom.