Pułkownik Lars O Jonsson jest dowódcą Pułku Artylerii Bergslagen A 9. W FSN Perspektiv opisuje pracę zespołową związaną z budową pułku, przedstawia refleksje na temat postępów poczynionych od czasu Decyzji Obronnej z 2020 roku oraz wyzwań, jakie pojawiły się po drodze.

Jeśli pobawimy się czasem i wyobrazimy sobie, że zbudowanie pułku zajmuje całą godzinę (co odpowiada mniej więcej dziesięciu latom), to właśnie minął pierwszy kwadrans.

W grudniu 2020 roku szwedzki parlament (Riksdag) podjął Decyzję Obronną 2020 (FB 20). Zamówienie polityczne było jednomyślne i stanowiło zmianę paradygmatu, jakiej nie widziano od lat pięćdziesiątych XX wieku. Miał nastąpić jednoznacznie przyspieszony wzrost Sił Zbrojnych Szwecji poprzez zwiększenie liczby jednostek wojennych w organizacji wojennej, ale również organizacja podstawowa miała zostać znacznie wzmocniona.

Miało zostać przywróconych pięć nowych pułków oraz jedna flotylla. Cztery z nich miały powstać w ramach wojsk lądowych, co oznaczało nominalny wzrost liczby pułków w czasie pokoju o niemal 30 procent. Miało to nastąpić w czterech lokalizacjach, które w całości lub w dużej mierze nie posiadały wcześniej działalności wojskowej, a mianowicie: Pułk Västernorrland wraz z Korpusem Strzelców Polowych Jämtland I 21 w Sollefteå i Östersund (północna Szwecja), Pułk Dalarna I 13 w Falun (środkowa Szwecja) oraz Pułk Artylerii Bergslagen A 9 w Kristinehamn (środkowa Szwecja).

Zaraz po decyzji politycznej rozpoczęliśmy planowanie w ramach wojsk lądowych, gdzie ja sam koordynowałem planowanie w sztabie wojsk lądowych. Jak mieliśmy, po kilku dekadach likwidacji pułków i braku doświadczeń, rozwiązać to zadanie? Pewne doświadczenie empiryczne mieliśmy wprawdzie dzięki przywróceniu Pułku P 18 na Gotlandii w 2018 roku, jednak zbudowanie wielkoskalowej produkcji w czterech lokalizacjach do 2030 roku stanowiło zupełnie inny kontekst i skalę.

Czynniki sukcesu, które zdefiniowaliśmy wiosną 2021 roku i które nadal uważam za aktualne, były następujące:

Całościowość. Wojska lądowe przywracają cztery pułki, a odpowiedzialność właścicielską ponosi dowódca wojsk lądowych. Odbudowa jest sprawą wszystkich, przy szczególnej odpowiedzialności wyznaczonych jednostek patronackich. Kwatera Główna, Zarząd Fortyfikacji oraz Szwedzka Agencja Materiałowa Obrony (FMV) wspierają w tym zakresie odbudowę wojsk lądowych.

Razem. Biorąc pod uwagę brak doświadczenia empirycznego w budowaniu zdolności wojskowej oraz fakt, że "jesteśmy tym, kim jesteśmy" zanim w lokalizacjach powstanie wystarczający potencjał, podzieliliśmy odpowiedzialność między I 13, I 21 i A 9. W relacjach z podmiotami spoza Sił Zbrojnych współpracujemy przede wszystkim z odpowiednimi gminami, urzędami wojewódzkimi (länsstyrelse), regionami oraz Zarządem Fortyfikacji.

Standaryzacja. Budujemy nowe pułki w sposób racjonalny i w dużym stopniu standaryzujemy obiekty. Takie podejście skraca czas i oszczędza pieniądze.

Rozkazy w miarę postępu. Stare powiedzenie "planowanie jest wszystkim, plan jest niczym" jest w tym kontekście naprawdę trafne. Pociąg opuścił peron, budujemy tory w miarę jazdy i musimy się zatrzymywać oraz korygować, gdy jedna szyna nie biegnie równolegle do drugiej.

Jak zatem wygląda sytuacja po pierwszym kwadransie?

Mimo że likwidacja pułków po decyzjach politycznych następuje szybko (2-3 lata), a zbudowanie racjonalnych platform produkcyjnych do szkolenia podstawowego i treningu naszych jednostek wojennych może zająć do 10 lat, jestem naprawdę pod wrażeniem! Cztery pułki zostały przywrócone w wojskach lądowych w pięciu lokalizacjach. Struktury sztabów i wsparcia zostały ustanowione. Szkolenie podstawowe prowadzone jest we wszystkich pułkach.

W Pułku Artylerii Bergslagen A 9 pierwsze 15 minut naznaczone było różnymi drobnymi trudnościami, ale na szczęście bez żadnego poważnego "zjechania do rowu". Rozwój przebiegał więc dobrze, z osiągnięciem kilku kamieni milowych. Wynika to w dużej mierze z faktu, że uczymy się w trakcie działania, kwestionujemy nasze procesy, sposoby pracy i regulacje, a także że odważamy się podejmować ryzyko.

Po wielu latach redukcji i "mentalności administrowania" było to całkowicie konieczne. Przykładowo, często podejmuję decyzje najkorzystniejsze z punktu widzenia anomalii występujących w różnych regulacjach Sił Zbrojnych, ryzykując konieczność cofnięcia się i rozpoczęcia od nowa... albo po prostu siadam z przedstawicielami innych urzędów, aby przedyskutować wymagania każdej ze stron dotyczące zarządzania czy kontroli i osadzić to w odpowiednim kontekście.

Aby zilustrować liczne osiągnięte kamienie milowe, spójrzmy na datę 11 marca 2024 roku: do A 9 wstąpili pierwsi poborowi, na poligon ćwiczebno-strzelecki w Villingsberg wjechała pierwsza koparka, dowódca wojsk lądowych podjął decyzję o zakupie infrastruktury dla docelowego pułku, a Siły Zbrojne Szwecji uczciły wstąpienie do NATO (Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego) skoordynowaną ceremonią podniesienia flagi, między innymi w A 9.

A 9 jest teraz gotowy na kolejny etap!

Samochód przeprowadzkowy dotarł już do docelowego obszaru pułku, gdzie nastąpiła przeprowadzka do tymczasowych modułów biurowych. Nasi pierwsi żołnierze służby 15-miesięcznej wstąpili do służby, przygotowujemy się do kolejnego naboru w sierpniu na poligonie ćwiczebno-strzeleckim w Villingsberg. Kontynuujemy rekrutację personelu zawodowego, dążąc do celu około 250 zatrudnionych oraz kolejnych około 100 osób w garnizonie. Jesteśmy gotowi na przyjęcie zmodernizowanych i nowych systemów artyleryjskich Archer 155 mm oraz nowych zdolności dla artylerii. Wymiarujemy i budujemy tymczasową oraz długoterminową infrastrukturę w Villingsberg i Kristinehamn (środkowa Szwecja). Doskonała współpraca z gminą Kristinehamn oraz Zarządem Fortyfikacji została ugruntowana i nadal się rozwija. Zaczynamy obejmować garnizon Kristinehamn, witając Grupę Örebro-Värmland oraz Szkołę Techniczną Sił Zbrojnych w Kristinehamn w 2024 roku. Przygotowujemy się do tego, jak Kristinehamn jako militarno-geograficzny węzeł może przyczynić się do wsparcia państwa gospodarza (host nation support) w związku z umową DCA ze Stanami Zjednoczonymi oraz umową o statusie sił z NATO.

Choć minął dopiero kwadrans i pozostaje jeszcze 45 minut budowania zdolności wojskowej, sprawy idą naprawdę dobrze!

Pułkownik Lars O Jonsson

Dowódca Pułku Artylerii Bergslagen A 9, od 2022 roku

Wcześniej koordynator odbudowy wojsk lądowych, 2020-2022