Oficerowie rezerwy pełniący służbę okresową, posiadający wykształcenie akademickie, mogą odegrać decydującą rolę w obronie totalnej przyszłości. W tym felietonie dwaj przedstawiciele Akademickiego Stowarzyszenia Oficerów w Lund opisują, w jaki sposób stowarzyszenie funkcjonuje jako pomost między życiem studenckim a sektorem obronnym oraz dlaczego jest to ważniejsze niż kiedykolwiek.

Sytuacja Szwecji w zakresie polityki bezpieczeństwa zmienia się szybko. Wraz z rosnącym sektorem obronnym i wzrastającymi wymaganiami dotyczącymi gotowości, dostęp do odpowiednich kompetencji staje się decydujący. Wykorzystanie potencjału osób z doświadczeniem wojskowym oraz głębokim zrozumieniem obrony totalnej ma kluczowe znaczenie zarówno dla firm zbrojeniowych, jak i dla gotowości kryzysowej społeczeństwa.

W tym kontekście szczególnie istotny jest personel pełniący służbę okresową. Łączy on wykształcenie akademickie z doświadczeniem operacyjnym i dzięki temu może przyczyniać się zarówno do funkcji wojskowych, jak i cywilnych w ramach obrony totalnej. Akademickie stowarzyszenia oficerskie odgrywają kluczową rolę w łączeniu takich osób oraz udostępnianiu kompetencji personelu okresowego urzędom i firmom zbrojeniowym.

Akademickie Stowarzyszenie Oficerów w Lund (LAOS)

LAOS jest częścią życia studenckiego w Lund (południowa Szwecja) od 1960 roku. Stowarzyszenie zostało założone przez oficerów rezerwy na Uniwersytecie w Lund w celu połączenia studiów akademickich z doświadczeniem wojskowym. Już od samego początku cel był jasny: promowanie edukacji obronnej, debaty w zakresie polityki obronnej oraz sieci kontaktów wojskowych, czyli ambicja, która jest dziś co najmniej równie aktualna.

Wraz ze wzmacnianiem zdolności obronnych Szwecji i jej przystąpieniem do NATO (Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego), LAOS odgrywa coraz bardziej aktywną rolę w dialogu dotyczącym obronności. W ostatnich latach stowarzyszenie organizowało wydarzenia z udziałem czołowych ekspertów z urzędów i instytutów badawczych. Przykładowo, jesienią 2024 roku zorganizowano wydarzenie "Szwecja jako sojusznik" we współpracy z SVEROF i Bertin Exensor. Sympozjum to naświetliło różne perspektywy dotyczące członkostwa Szwecji w NATO i umożliwiło studentom zadawanie pytań prelegentom. Na liście prelegentów znaleźli się: dziennikarz Mikael Holmberg, wykładowca uniwersytecki Magnus Christiansson (Szwedzki Uniwersytet Obrony, FHS), kontradmirał Jens Nykvist, pułkownik Lennart Widerström, wojewoda oraz szef Południowego Okręgu Cywilnego Anneli Hulthén, ambasador Norwegii Aud Kolberg, Pontus Agerteg ze SOFF oraz ekspertka ds. Rosji Carolina Vendil Pallin (Szwedzka Agencja Badań Obronnych, FOI). Później tego samego dnia odbyła się dyskusja panelowa moderowana przez Christianssona, z udziałem m.in. Petera Hultqvista (Socjaldemokraci), Gustafa Göthberga (Umiarkowani) oraz Hanny Gunnarsson (Lewica).

Przyszłej jesieni LAOS planuje realizację podobnego projektu, tym razem na temat wojny hybrydowej i jej wpływu na bezpieczeństwo, społeczeństwo i obronność.

LAOS: most między akademią a obronnością

Oprócz wykorzystania kompetencji dostępnych wśród personelu rezerwy, konieczne jest również usprawnienie przepływu informacji z części sektora obronnego do studentów niemających wcześniejszego doświadczenia w tej dziedzinie. Obserwujemy, że obecnie panuje ogólny brak przejrzystości w sektorze obronnym, który w większości kojarzony jest z przemysłem zbrojeniowym, a w szczególności z jego innowacyjnymi obszarami.

Może to być symptom niewystarczających kanałów komunikacji, w których przejrzystość sektora jest na tyle ograniczona, że nie jest on postrzegany jako realna ścieżka kariery dla studentów o wykształceniu spoza obszaru technicznego. Podmioty i organizacje, które nie zajmują się bezpośrednio sprzętem zbrojeniowym, na przykład urzędy podlegające ministerstwu obrony czy firmy z branży cyberbezpieczeństwa, mogłyby skorzystać na budowaniu większej obecności w środowisku studenckim.

Wzrost liczebności szwedzkich jednostek rezerwowych ma kluczowe znaczenie dla spełnienia wymagań NATO oraz wzmocnienia obrony totalnej. LAOS liczy obecnie 70 aktywnych członków, a liczba ta ma wzrastać wraz z rozbudową rezerwy. Oprócz osób, które już mają wgląd w sektor obronny, istnieją również studenci bez wcześniejszego doświadczenia, którzy mogą nie postrzegać tego sektora jako realnej ścieżki kariery. Dzięki lepszej komunikacji oferta wartości dla studentów staje się bardziej klarowna, a jednocześnie sektor skuteczniej pozyskuje pożądane kompetencje.

W tym zakresie stowarzyszenie jest wyjątkowe w swojej roli pomostu między środowiskiem akademickim a sektorem obronnym. Sektor obronny i LAOS łączy wspólny interes: przygotowanie Szwecji na wyzwania przyszłości poprzez umieszczenie odpowiednich osób we właściwych miejscach.

Daniel Olsson, studia licencjackie z systemologii, oficer rezerwy w P7 (Pułk Kawalerii Pancernej w Skövde) oraz skarbnik Akademickiego Stowarzyszenia Oficerów w Lund

Fabian Duke, techniczny rok przygotowawczy, oficer rezerwy w Pułku Gwardii (Livgardet) oraz członek zarządu Akademickiego Stowarzyszenia Oficerów w Lund