Szwedzki Urząd ds. Poboru i Kwalifikacji Wojskowej (Plikt- och prövningsverket) od dawna wyróżnia się w komunikacji i otrzymał wiele nagród za swoje działania. Szefowa komunikacji Marinette Nyh Radebo podsumowuje miniony rok pracy swojej i swojego zespołu oraz opisuje działania urzędu w dotarciu do młodzieży w rocznej kronice dla FSN Perspektiv.

Kiedy nadchodzi pierwszy tydzień stycznia, to nie tylko krajowa konferencja Folk och Försvar (Społeczeństwo i Obrona) stanowi wydarzenie szczyt sezonu. To także moment, w którym Urząd ds. Poboru i Kwalifikacji Wojskowej rozpoczyna dla nowego rocznika osób podlegających obowiązkowi obrony totalnej, które w danym roku kalendarzowym kończą 18 lat, proces wypełniania formularza kwalifikacyjnego. Dokładnie 107 000 młodych ludzi otrzymało list do domu.

Mój zespół odpowiada za zadanie informacyjne, które stanowi ważny punkt w instrukcji naszego urzędu. "Szwedzki Urząd ds. Poboru i Kwalifikacji Wojskowej ma szczególny obowiązek zapewnienia, aby informacje o tym, co oznacza ustawa (1994:1809) o obowiązku obrony totalnej, docierały do osób, które składają pisemne dane zgodnie z rozdziałem 2 § 1 tej ustawy". Już w grudniu ubiegłego roku poinformowaliśmy zatem zarówno rodziców, jak i sam rocznik o ich obowiązkach. Wysłaliśmy też do wszystkich młodych ludzi broszurę informacyjną zawierającą informacje o ustawie oraz o obowiązku wypełnienia formularza kwalifikacyjnego.

Kiedy urząd na podstawie odpowiedzi z formularza kwalifikacyjnego przekaże młodym ludziom informację, czy zostaną wezwani na kwalifikację wojskową, czy nie, rozpoczyna się kolejny etap zadania informacyjnego. Zgodnie z rozporządzeniem (1995:238) o obowiązku obrony totalnej, "Szwedzki Urząd ds. Poboru i Kwalifikacji Wojskowej ma obowiązek udzielać osobom podlegającym obowiązkowi obrony totalnej porad i informacji przed i w trakcie kwalifikacji wojskowej dotyczących służby wojskowej, służby cywilnej i rezerwy szkoleniowej, a także prawa do odmowy noszenia broni ze względów sumienia." Ta część zadania informacyjnego rozpoczyna się w kwietniu i kończy w kwietniu roku następnego. Rocznik urodzony w 2005 roku przechodzi bowiem kwalifikację od maja tego roku do kwietnia przyszłego roku. Zaczynamy od wysłania podręcznika kwalifikacyjnego. Okazał się on bardzo chętnie czytaną publikacją, zawierającą "wszystko" na temat kwalifikacji wojskowej, służby zasadniczej i przydziału mobilizacyjnego. Zawiera on również informację, że jeśli ktoś nie przejdzie pomyślnie kwalifikacji, może wstąpić do jednej z 18 dobrowolnych organizacji obronnych działających w Szwecji.

Komunikat prasowy "Tylu mieszkańców z twojej gminy zostanie wezwanych na kwalifikację wojskową" jest podchwytywany przez większość lokalnych gazet i rozgłośni radiowych wiosną. Odkąd przywrócono pobór, lokalne zainteresowanie liczbą osób wzywanych na kwalifikację i odbywających służbę wojskową wzrosło. Lokalne zaangażowanie jest bardzo istotne dla społecznego zakorzenienia obowiązku służby wojskowej, dlatego ja i moi koledzy udzielamy wielu wywiadów i odpowiadamy na liczne pytania mediów.

W tym roku przygotowaliśmy szereg nowych filmów instruktażowych, które mają wyjaśnić, co dzieje się podczas kwalifikacji wojskowej. Filmy informacyjne tworzymy na podstawie pytań, jakie otrzymujemy od osób poddawanych kwalifikacji lub od naszego własnego personelu. W tegorocznych filmach opisaliśmy między innymi, na czym polega wywiad wstępny oraz badanie lekarskie. Najlepsze jest to, że w filmach występuje nasz własny personel, który okazuje się niezwykle wiarygodnymi i dydaktycznymi "aktorami". Kiedy młodzi ludzie przychodzą na kwalifikację, rozpoznają pielęgniarkę, lekarza, psychologa czy urzędnika rejestracyjnego, co, mamy nadzieję, choć trochę łagodzi ich zdenerwowanie.

"Na kwalifikację wojskową nie można zabrać ze sobą telefonu, warto więc wziąć książkę". Kiedy chodzę po jednym z naszych punktów kwalifikacyjnych w Sztokholmie, Malmö lub Göteborgu, widzę młodych ludzi siedzących i czytających książki albo podręcznik kwalifikacyjny. Dla wielu z nich brak dostępu do telefonu podczas długiego oczekiwania między poszczególnymi etapami kwalifikacji jest zapewne prawdziwym wyzwaniem.

Co najmniej raz w miesiącu wysyłaliśmy newsletter do wszystkich osób mających przejść kwalifikację, zawierający wskazówki dotyczące treningu i inne przydatne informacje przed kwalifikacją. W tym roku musieliśmy też poinformować, że niektórzy otrzymali fałszywe SMS-y, a także fałszywe wiadomości e-mail. W tych niespokojnych czasach i my padamy ofiarą takich działań i zgłosiliśmy kilka takich incydentów na policję.

W tym roku utworzyliśmy również grupę na Facebooku dla osób, które mają przystąpić do kwalifikacji, licząca obecnie ponad 7000 członków. "Czy ktoś przystępuje do kwalifikacji w Sztokholmie w poniedziałek?" "Tak, ja właśnie wtedy!" "Super, to się tam zobaczymy." "Czy ktoś jedzie na kwalifikację do Malmö? Jadę tam i zapomniałem płynu do soczewek, czy ktoś ma ze sobą, żebym mógł pożyczyć?" "Ja właśnie jadę, mogę ci pożyczyć." "Ile treningu już zrobiliście?" "Jestem bardzo zestresowany. Czy ktoś jeszcze się denerwuje?" Toczą się tam wspaniałe rozmowy i wszyscy na tym etapie rozumieją, że mają pewien obowiązek oraz że w Szwecji istnieje wiele różnych powinności obywatelskich, a służba wojskowa jest jedną z nich.

Wiosną i jesienią mieliśmy wiele kontaktów z Holandią. Obowiązkowa służba wojskowa w Holandii jest zawieszona od 29 lat, a obecnie od kilku lat toczy się tam debata na temat sposobów poprawy zaopatrzenia kadrowego kraju. Mój zespół gościł kilku dziennikarzy z Holandii, którzy zadawali pytania, a także kilka delegacji z holenderskiego ministerstwa obrony i sił zbrojnych.

Latem i wczesną jesienią firma badawcza Novus przeprowadza nasze badanie efektywności, aby sprawdzić, czy zadanie informacyjne przyniosło efekty i czy wiedza o obowiązku obrony totalnej wzrosła w porównaniu z badaniem bazowym, które Novus przeprowadził w listopadzie ubiegłego roku. Zbadaliśmy również wiedzę i postawy rodziców oraz bliskich. Zaledwie 17 procent bliskich wie, że obowiązek obrony totalnej powstaje w roku kalendarzowym, w którym dana osoba kończy 16 lat. Wiedza w społeczeństwie na temat obowiązujących przepisów nie jest zbyt wysoka, dlatego nasze zadanie informacyjne jest naprawdę...